Genoeg

Tijdens mijn eerste baantje, eind zestiger jaren van de vorige eeuw, adviseerde een wijze collega me altijd één maandloon achter de hand te hebben. Voor onvoorziene situaties, bijvoorbeeld als de Koude Oorlog een Warme mocht worden.
     In de jaren zeventig, inmiddels verhuisd naar de polder, hadden we leuke, seniore buurtjes. Eens, tijdens een koffiemoment, vertelde buuf openhartig dat 'hunnie' altijd 10.000 gulden in reserve hadden. Als achterdeurtje voor als de wasmachine of auto het begaf. Ik weet nog dat ik toen in verbijstering dacht: 10.000 gulden is een godsgruwelijk vermogen dat wijzelf – jong gezin met kindjes, diertjes en ander gedoe – nooit bij elkaar zouden kunnen sparen. Sterker, we waren blij als we het einde van de maand haalden. We déden het ermee, zonder achterdeurtje.
     Decennia verstreken; sparen lukte beter. De financiële soesa verdween echter niet, ze veranderde slechts in opties. 

     Bij een buitenlandse bank ontvang je meer rente, is het misschien handig om daar je spaarcentjes te stallen? Of kun je beter in aandelen en crypto's gaan? Of je centjes investeren in die blinkende auto of strakke keuken met kookeiland? Ook een idee: je hut verzilveren en emigreren naar Bali. Optie is ook om je restgeld juist te schenken aan goede doelen. Maar goede doelen en strijkstokken gaan vaak samen. En hoe zit dat nou precies met vermogensbelasting, of box 3? Pfff.

     Maar wacht, je kunt je poen ook aan innerlijke verrijking spenderen. Onderneem een bedevaart naar Santiago de Compostella. Reis af naar India om de voeten van een bhagwan te kussen, en met hem te mediteren. Ga op retraite in een Tibetaans klooster. Vind geestverruiming tussen de Amazone-indianen middels Ayahuasca. Enzovoort.

     Keuzestress door financiële ruimte, lekker hoor. Ik prijs me daarom gelukkig met wat ik heb. Genoeg is genoeg, luidt de kordate zegswijze. Wel oppassen voor haar rekbaarheid, want uitdijing naar 'nooit genoeg' is de valkuil.

Kinderbrein

Op een vroege lentedag, begin maart, toerden mijn begeleidster en ik naar Elburg. We doen het oude vestingstadje graag aan, vinden het centrum(pje) schilderachtig en knus. Het is er ook genieten van het in de wijde omtrek beroemde ijs van Casa Piccola. Maar wie liever in een visje hapt, ook goed.
     Op de Vischmarkt vonden we een vacant bankje waarop mijn begeleidster rustig van haar citroengras-bosbessen-mango-yuzu-ijs kon genieten. En ik van het nietsdoen.
     Toevallig was niet ver van ons vandaan een cameraploeg actief, een kwartet bestaande uit regisseur, cameraman, technicus en een heuse presentator. De laatste ondernam op commando een loopje richting camera waarbij hij een wervende tekst insprak. Betreffende actie herhaalde hij een paar keer; wellicht was-ie gestruikeld over zijn woorden of kwam er iets in beeld wat de scène om zeep hielp. Pas na vijf takes was de regisseur tevreden. Daarna liet de crew een drone op, want zonder helikopterview behoor je als filmmaker tot de fossielen. Ten slotte schoot de vaste camera wat straatbeelden waarbij, zag ik, ook snel 'ons' bankje werd vereeuwigd. Het zal allemaal wel, dacht ik toen. Bekend is immers dat de meeste shots de eindmontage niet halen. Men voelt ‘m al.
     Vorige week zapte ik doelloos langs enkele de tv-zenders toen ik uit het niets ons tweetjes op dat bankje in Elburg zag zitten. Ogenblikkelijk klotsten dopamine, endorfine en adrenaline door mijn kinderbrein: We zijn in beeld!
     Indachtig Descartes' uitgangspunt Ik denk dus ik ben, smeedde mijn ego het alternatief: Ik ben op teevee dus ik bèn. Want laten we wel wezen, je stelt pas iets voor als je met je porem op de buis bent, zeker bij de NPO. Dankzij die twee seconden beeldvulling voelde ik instant bevestiging van mijn bestaan. Eindelijk! De afgelopen 77 jaren vergeten we daarom maar snel, waren slechts spielerei. No problemo, beter laat dan nooit.
     Uiteraard spreek ik louter voor mezelf. Begeleidster laat mijn wanen koud van zich afglijden. Zij is meer van het ijs.

Moment of fame zien? Spoel dit FILMPJE snel door naar de laatste minuut. 

Van de pot gerukt

Je kunt veel beter van het pad raken dan van de weg. Wie van het pad is geraakt, is wellicht verdwaald. Wie van de weg is geraakt, is betrokken bij een ongeluk. Verdwalen kan avontuurlijk zijn. Betrokken zijn bij een wegongeluk is uitgesproken ellendig.
     Sowieso zorgt het woord ‘pad’ voor meer zachtheid in het bestaan; het klinkt gezelliger en natuurlijker. Op of langs paden is het doorgaans goed vertoeven. Het zijn vaak rustige tot mijmeren uitnodigende doorgangen door velden, bossen en bergweiden. Je ziet een aantrekkelijke route voor je, veel groen, grazige bermen, een slootje, een hekje, een beekje, een rustbankje, een dorpje in de verte, een koetje en een kalfje.
     Soms heeft een pad verharding, heel vaak niet. Het spectrum is zo breed dat je er een column mee kunt vullen: wandelpad, fietspad, klinkerpad, ruiterpad, bospad, bergpad, tuinpad, duinpad, zandpad, heidepad, pelgrimspad, schelpenpad, jaagpad, vlonderpad, blotevoetenpad, klompenpad. Klinkt allemaal toch een stuk innemender dan tweebaansweg, Rijksstraatweg of straatprostitutie? Een pad kent de menselijke maat. Het pad effenen; iemands pad kruisen; een nieuw pad inslaan; het rechte pad bewandelen; op het goede pad zitten; het hazenpad kiezen.
     Nog beter wordt het bij ‘paadje’. Een geitenpaadje is veel knusser dan een sluiproute. En een olifantenpaadje klinkt aantrekkelijker dan een afgesneden traject.
     Ook mooi is 'padje'. Zeg nou zelf, klinkt Hij is van het padje niet veel eleganter dan Hij is van de pot gerukt? Dat gezegd hebbende, past laatstgenoemde uitdrukking wel weer verdomd goed bij megalomane mannetjes die een heilloze oorlog ontketenen.

Heidepad

Diogenes

Voor cynici is het glas niet half, maar gehéél leeg. Zij hebben weinig vertrouwen in de mensheid, staan sceptisch tegenover onze bedoelingen. Voor hen zijn mensen kwezels die vaak de schijn ophouden, maskers dragen. Cynici kijken daarom graag van een afstandje toe, observerend, zichzelf bevragend, zoekend naar waarheid. 
     De Griek Antisthenes, een leerling van Socrates, was grondlegger van het cynisme, de filosofische stroming die vier eeuwen voor onze jaartelling ontstond. Eveneens bekend was de steenrijke Crates van Thebe die al zijn bezittingen weggaf om cynicus te worden. Maar de meest bekende onder hen was Diogenes van Sinope. Hij leefde in Athene tussen 404 en 323 voor Christus. Deze wijsgeer woonde in een aardewerken ton, bezat slechts een sjofele mantel, een kom om uit te eten en een drinkbeker. Ook schijnt hij beschikking te hebben gehad over een lantaarn waarmee hij, provocerend op klaarlichte dag, op zoek ging naar een waarachtig mens. Behalve provoceren deed Diogenes niets voor de kost; hij leefde van aalmoezen. De ledigheid verdreef-ie door te praten (in zichzelf?), te mijmeren en openlijk te masturberen.*

     De mare gaat dat Alexander de Grote sterk geïnteresseerd was in Diogenes. Zelfs zo dat de toen machtigste man op aarde een lange reis ondernam om hem te ontmoeten. Bij de cynicus in zijn ton aangekomen, schijnt Alexander aan Diogenes te hebben gevraagd wat hij van hem wilde hebben; hij kon alles krijgen. Diogenes' antwoord: ‘Als ik alles kan krijgen, wil je dan een stap opzij doen, want je staat voor de zon.’
     Cynici zijn er door de eeuwen heen altijd geweest. In onze tijd zijn de Franse auteur Michel Houellebecq en de Britse komiek Ricky Gervais aardige voorbeelden. De eerste gaat ogend als een clochard door het leven, mede door al zijn tanden te laten trekken, uit overtuiging dat je looks er niet toe doen. De laatste schopt in zijn films en optredens voortdurend tegen de mensheid aan en beweert alleen van zijn hond te houden. In tegenstelling tot Diogenes zijn Michel Houellebecq en Ricky Gervais er wél heel succesvol en rijk mee geworden, wat je ironisch zo niet cynisch kunt noemen.

     Grote vraag is natuurlijk of cynici een punt hadden, of hebben. Ik heb werkelijk geen flauw idee, maar kan er beslist om grinniken. Dus van mij mogen ze. 

* Bron: Rust, reinheid en regelmaat, Wilma de Rek. Daarnaast Wikipedia.

De filosoof Diogenes (hier met zijn lantaarn aan het klooien)
leefde in een aardewerken ton in het oude Athene.

Een groene!

Mijn stad is niet de meest gewilde van het land. Sterker, veel Nederlanders zouden er niet dood gevonden willen worden. Dat kan, maar ik heb het er goed naar de zin; vooral ook door het vele blauw en groen dat Lelystad omringt. En aangezien mijn woonwijk aan de stadsrand ligt, krijg ik daar veel van mee. Zoals onlangs, toen ik op driehonderd meter van huis, in het Zuigerplasbos, een ontmoeting had met een koppeltje reeën. Mijn dag kon niet meer stuk.
     Afgelopen week deed ik in dezelfde omgeving een nieuwe ontdekking. Ik nam een hoog gelach waar, alsof ik werd bespot vanuit de nog half kale bomen. Het zal toch niet, dacht de bescheiden vogelaar in me. Als ik aan een lachende vogel denk, zie ik de groene specht voor me. Maar dat kón helemaal niet, want groene spechten houden van oude, gemengde bossen. Zo zag ik hem ooit in de Achterhoek. Maar in het jonge Flevoland, en dan nog wel als het ware om de hoek?
     Eén dag later hoorde ik die spottende lach opnieuw, nu terwijl ik langs de bosrand richting IJsselmeerkust wandelde, naar het koopjesdorp Batavia-stad of all places. Wederom werd ik van hogerop uitgelachen. Ik tuurde omhoog, screende het uitbottende voorjaarsloof. Niets te zien, bovendien zweeg de natuur weer. Ineens maakte een schicht zich los van een populierenbast en zweefde weg in de kenmerkende, wippende spechtenvlucht. Een groene!
     Direct na thuiskomst zocht ik online naar bevestiging. Jippie, op een landelijke site voor vogelspotters vond ik meerdere recente hits van deze groene pracht, exact op dezelfde locaties vlakbij huis! 

     En nu maar hopen dat ik nog vaak word uitgelachen. 

Kort filmpje van de groene specht zien? Klik HIER

Klimaatdoelen

Opwarming van de aarde is een serieuze bedreiging, en niet alleen voor de ijsbeer. Als goed wereldburger steun ik daarom alle maatregelen die klimaatverandering binnen de perken houden. Wél met een meewarige glimlach.
     Moeder Aarde is ruim een 4,5 miljard jaar oud. Wie met reuzenstappen door haar geschiedenis gaat, krijgt apocalyptische veranderingen mee. Tijdens haar eerste miljard jaar (het Hadeïcum) was ze een gloeiende bol die de honderd graden aantikte. Vulkanen domineerden. Die stootten hete gassen uit waardoor een dikke damp onze planeet omzwachtelde. Toen de aarde afkoelde zette die damp zich om in wolken. Uit de wolken viel regen. En hoe! Wetenschappers beweren dat die onbarmhartige buien tien- tot vele honderdduizenden jaren aanhielden. Mogelijk regende het zelfs, welja, een miljoen jaar aaneen. Oceanen ontstonden. Pakweg een miljard jaar later ontstond in al dat water het eerste (eencellige) leven. 

     Daarmee was het feest niet voorbij. Gedurende tientallen miljoenen jaren leek het hier wel een kookpan, dan weer een vrieskist. En vice versa. Hete, kletsnatte of ijskoude periodes volgden elkaar op. Transitie, voortdurend in transitie. Landmassa's rezen, gingen kopje onder, verschoven. Precambrium, Cambrium, Devoon, Perm, Trias, Jura, Krijt. Levensvormen verdwenen of ontsproten. Steeds weer. Erupties van binnenuit of buitenaardse brokstukken creëerden tijdvakken waarvan we ons nauwelijks een voorstelling kunnen maken. Het wordt pas een beetje bevattelijk bij de plaatjes van de laatste ijstijd: mammoeten, wolharige neushoorns en wijzelf gehuld in dierenvachten. Maar die beelden vormen voor ons slechts het klimatologische topje van de ijsberg.
     Hopelijk op tijd nemen we (nou ja, velen van ons) verantwoordelijkheid voor de huidige aardopwarming. Terecht. Wij zijn nu zélf de oorzaak, door overbevolking en consumptief gedrag. Daarom sta ik, zoals gezegd, achter de initiatieven die mondiale temperatuurstijging moeten tegengaan. Denk aan ons nageslacht! Maar tussen alle idealistische klimaatdoelen door, krijg ik die meewarige glimlach niet van mijn gezicht.

Ventieldopje

Je kunt gerust stellen dat de mens het intelligentste wezen op aarde is. In essentie is hij echter niet veel meer dan een slimme bonobo. Ondanks onze rijke woordenschat en knappe uitvindingen zijn wij – van president tot pauper – direct of indirect vooral druk met onszelf. Het grote geheel is bijzaak. Bonobo's dus. 
     Terwijl de wereld in brand stond, liep ik afgelopen week uit gewoonte een rondje om mijn limousine. Daarbij constateerde ik één ontbrekend ventieldopje. Op zich geen ramp, hooguit was het ventiel meer vatbaar voor vuil en vocht. Toch stoorde de verdwijning van dat ene draaidopje me bovenmatig. Het was onesthetisch en voelde fout. Vier banden, vier ventielen, drie ventieldopjes. Het autisme-spectrum is breed.
     Zuchtend ging ik op jacht naar een nieuw dopje. Online vind je ze overal. En anders moet je ervoor naar een accessoiresshop. Gedoe, vooral toen bleek dat ze alleen in setjes van (minstens) vier werden aangeboden. Die setjes kostten slechts een paar euro. Toch voelde dat voor mij, als notoire krentenweger, veel te duur. Ik had potjandorie slechts één minuscuul zwart plastic dopje nodig. Uno!
     Een simpeler oplossing kwam bovendrijven. Die was kosteloos en je hoeft er niet ver voor op pad. Autoventielen hebben vrijwel altijd dezelfde maat (het zgn. Schrader-type), dus je treft ze overal aan. In elke straat, op elke parkeerplek. Het enige wat je hoeft te doen is een dopje losschroeven van een nabij gestalde vierwieler. Kinderwerk.
     Twijfel sloeg toe. Stelen hoort niet, is asociaal. En misschien gaat er wel een autoalarm af. Bovendien hangen overal camera’s. Zwaarwegender was echter het besef dat een heer van stand zich niet op deze wijze mag verlagen.
     Tot bezinning gekomen, bestelde ik braaf online een setje van vier ventieldopjes à 3,50 euro inclusief bezorgkosten. Na ontvangst was één ervan snel aangebracht wat mijn karretje weer mooi in balans bracht. Fijn, maar de overbodigheid van de drie resterende dopjes bleef mij als slimme, edoch krenterige bonobo danig dwarszitten. Dit terwijl de wereld nog steeds in brand stond.